เรื่อง: จันทิมา กูลกิจ ภาพ: SPOPP-CLIMA แม้จะอยู่ในวัยเกษียณแล้ว แต่อดีตครูอย่างนายประเสริฐ ประทีป ณ ถลาง  เชื่อในการเรียนรู้ตลอดชีวิต เขาตัดสินใจผันตัวมาเป็นเกษตรกรสวนปาล์มน้ำมันเต็มตัว  แม้จะทุ่มเททั้งแรงกายและทุนทรัพย์  แต่ด้วยประสบการณ์ที่จำกัดทำให้ประสบปัญหาการจัดการสวนปาล์มของตัวเอง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยิ่งทำให้ผลผลิตยังไม่เต็มที่ นายประเสริฐ ประทีป ณ ถลาง วิทยากรจาก กลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนปาล์มน้ำมันทับทิม&ไชโย เมื่อเขาได้รับโอกาสจากกลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนปาล์มน้ำมันทับทิม&ไชโย ที่ตนเองเป็นสมาชิก ให้เข้าร่วมอบรมหลักสูตร “การจัดการสวนปาล์มแบบคาร์บอนต่ำเพื่อเศรษฐกิจสีเขียว” นายประเสริฐไม่รีรอที่จะเข้าร่วมกิจกรรมที่เขาเชื่อว่าไม่เพียงจะเป็นประโยชน์ต่อกลุ่มเท่านั้น แต่จะช่วยเติมเต็มความรู้เพื่อนำไปพัฒนาสวนปาล์มของตนเองและสามารถเผยแพร่ต่อไปยังเพื่อนเกษตรกรสมาชิกกลุ่ม และชุมชนใกล้เคียงในอำเภอคุระบุรี จังหวัดพังงาด้วย นายประเสริฐคือหนึ่งในเกษตรกร 50 คน ที่เข้าร่วมอบรมหลักสูตรล่าสุดที่จัดขึ้น เพื่อพัฒนาภายใต้โครงการการผลิตปาล์มน้ำมันและ น้ำมันปาล์มอย่างยั่งยืน

โดย ภาวิดา เจริญเมือง อ.ท่าแซะ ชุมพร – เมื่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลโดยตรงต่อการเกษตร เกษตรกรจำนวนมากต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนทางรายได้ การพึ่งพาผลผลิตจากพืชเพียงชนิดเดียวจึงส่งผลกระทบต่อหลายครัวเรือน แต่สำหรับ ประเสริฐ และ นาลยา กิตติเวทยานุสรณ์ เกษตรกรสมาชิกของโครงการคอฟฟี่ดับเบิ้ลพลัสนั้น การทำเกษตรด้วยแนวทางเกษตรกรรมเชิงฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) คือคำตอบในการรับมือกับความไม่แน่นอน และเป็นรากฐานที่มั่นคงให้สามารถยืนหยัดได้ด้วยตนเอง ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา   ทุก ๆ เช้า ประเสริฐและนาลยามักจะเดินตรวจตราสวนกาแฟโดยเฉพาะช่วงนี้ที่ผลผลิตกาแฟขณะนี้ยังไม่สุก การตรวจเช็คคุณภาพและปัญหาโรคต่าง ๆ เป็นเรื่องสำคัญ สวนกาแฟที่เขียวชอุ่มราวป่าขนาดย่อม รายล้อมไปด้วยพืชหลากหลายที่ล้วนมีความเกี่ยวโยงและทำหน้าที่เกื้อหนุนกัน ทั้งต้นหมากที่ช่วยบังลมให้ต้นกาแฟไม่หักโค่น ทุเรียนพันธุ์ชะนีจากลำต้นสูงชะลูดช่วยเป็นร่มเงา หญ้าแฝกที่ยึดหน้าดินแน่น และถั่วบราซิลที่ช่วยดึงไนโตรเจนและกักเก็บความชื้นลงสู่พื้นดิน ทุกอาณาบริเวณในสวนร่มรื่นและมีชีวิต

เรื่อง: จันทิมา กูลกิจ และ อภิรดี ตรีรัตน์เกื้อกูล ภาพ: SPOPP-CLIMA ภาพความทรงจำของ ดร.ธิเบศร์ จันทวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท กลุ่มภัทร จำกัด (มหาชน) เล่าถึงความทรงจำวัยเด็กครั้งติดตามคุณพ่อไปทำงานในโรงสกัดน้ำมันปาล์ม ตลอดเส้นทางเขามองเห็นต้นปาล์มเขียวชอุ่มที่ปลูกเป็นแถวยาวสุดสายตา และมีชาวบ้านขับรถกระบะบรรทุกทะลายปาล์มเต็มคันมาส่งขายที่โรงสกัดและจุดรับซื้อตามชุมชน ถึงแม้จะยังไม่เข้าใจว่า  “ต้นปาล์มให้อะไร” กับเกษตรกรในชุมชน นอกจากน้ำมันที่แม่ใช้ทอดไข่ให้เขาและน้อง ๆ ทานในมื้อเช้า แต่นี่เป็นอาชีพหลักที่เกิดเป็นรายได้ของคนในชุมชนนับร้อยที่เชื่อมโยงวิถีชีวิตและเศรษฐกิจของกระบี่และอีกหลายจังหวัดภาคใต้ของไทย  เมื่อเติบโตขึ้น ดร.ธิเบศร์ต้องย้ายไปเรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัยที่กรุงเทพฯ ความผูกพันกับสวนปาล์มอาจจะเลือนลางลงไปบ้าง แต่การได้เติบโตท่ามกลางสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต และธุรกิจของคนในชุมชน ได้กลายเป็น “ต้นทุนชีวิต” ที่มีคุณค่าและหล่อหลอมเขาให้เป็นนักธุรกิจสวนปาล์ม

โดย พงศ์นรินทร์ สุขแจ่ม โครงการ E-WMSA ดอกบัวบานสะพรั่งที่บึงโจนในยามเช้า บึงโจน: แหล่งน้ำและชีวิต บึงโจน แหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ๋ ครอบคลุมพื้นที่ราว 164 ไร่ เป็นพื้นที่สาธารณะที่อยู่ในการดูแลขององค์การบริหารส่วนตำบลวังวน และมีความสำคัญต่อชีวิตของชาวบ้านในหลายพื้นที่ ทั้งตำบลวังวน อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก และตำบลใกล้เคียงจากจังหวัดสุโขทัย บึงโจนสามารถส่งน้ำให้ชาวบ้านใช้ในการทำนากว่า 3,000 ไร่ รวมถึงเป็นแหล่งน้ำให้กับสัตว์เลี้ยง และใช้สำหรับการเพาะปลูกพืชผักสวนครัว ในฤดูน้ำหลากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมของทุกปี บึงโจนเป็นบึงธรรมชาติที่ช่วยตัดยอดน้ำจากมวลน้ำที่ไหลมาจากแม่น้ำยมสายเก่า หรือคลองเมม และในหน้าแล้ง เกษตรกรผู้ใช้น้ำก็ใช้น้ำในบึงโจนสำหรับการปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ โดยมีข้อตกลงในชุมชนว่าจะต้องเหลือน้ำไว้ในบึงให้เพียงพอสำหรับการทำประมงน้ำจืด ซึ่งแหล่งประมงน้ำจืดที่นี่มีปลาหลากหลายสายพันธุ์ เช่น ปลานิล ปลาบึก