เรื่องและภาพ: นที ทองจันทร์ โครงการ “การพัฒนาเครื่องมือทางการเงินเพื่อการปรับตัวต่อความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศในภาคการเกษตรในภูมิภาคอาเซียน
อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี– องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประจำประเทศไทย โดยโครงการ “การพัฒนาเครื่องมือทางการเงินเพื่อการปรับตัวต่อความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศในภาคการเกษตรในภูมิภาคอาเซียน” (Agri-Climate Risk Financing: AgriCRF) ร่วมกับ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เปิดตัว “เครื่องมือประเมินความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล” (ESG Risk Radar) เพื่อนำมาเป็นตัวชี้วัดการพัฒนาสถาบันการเงินตามหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน
ESG Risk Radar คือเครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (Environment, Social, Governance: ESG) ที่ได้รับการออกแบบและพัฒนาขึ้นภายใต้ความร่วมมือระหว่าง GIZ มูลนิธิธนาคารออมสินของเยอรมัน (German Sparkassenstiftung for International Cooperation: DSIK) และ ธ.ก.ส. เพื่อสนับสนุนงานบริหารความเสี่ยงและการประเมินสินเชื่อของธนาคาร
สำหรับประเทศไทย โครงการ AgriCRF และ ธ.ก.ส. ทำการศึกษาเครื่องมือ ESG Risk Radar ร่วมกันเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2567 เพื่อพิจารณาหลักการทำงานของเครื่องมือ ESG Risk Radar และปรับรายละเอียดให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยและหลักการดำเนินธุรกิจของ ธ.ก.ส. ในฐานะสถาบันการเงินเพื่อพัฒนาภาคเกษตรไทย โดยเริ่มนำร่องทดสอบเครื่องมือ ESG กับ ธ.ก.ส. ในระดับจังหวัดทั้งสิ้น 3 ครั้ง ครั้งแรกจัดขึ้นที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2568 และอีกสองครั้งที่อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อเดือนพฤษภาคมและพฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา นอกจากนี้โครงการฯ ยังจัดกิจกรรมฝึกอบรมการใช้เครื่องมือประเมินความเสี่ยง ESG รวมถึงการใช้แบบตรวจสอบสถานะด้าน ESG (ESG Due Diligence Checklist) เพื่อการเก็บข้อมูลความเสี่ยง ESG จากลูกค้าของธนาคาร ให้กับเจ้าหน้าที่สินเชื่อ ธ.ก.ส. จังหวัดเชียงรายและอุบลราชธานีจำนวน ทั้งสิ้น 71 คน มีการเก็บตัวอย่างข้อมูลความเสี่ยง ESG ของลูกค้าธนาคารทั้งระดับรายย่อยและผู้ประกอบการในพื้นที่กว่า 750 ราย เพื่อนำทักษะความรู้ที่ได้จากการอบรม และเครื่องมือประเมินความเสี่ยง ESG มาปฏิบัติใช้จริงให้เกิดความเชี่ยวชาญและมีประสิทธิภาพ
นายจูเลียน โทสท์ ผู้อำนวยการโครงการ AgriCRF GIZ ประจำประเทศไทย กล่าวว่า “การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยังคงก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างรุนแรงต่อภาคการเกษตร และสถาบันการเงินอย่าง ธ.ก.ส. เราจึงทำงานร่วมกับ DSIK เพื่อพัฒนาเครื่องมือบริหารความเสี่ยง ESG หรือ ESG Risk Radarให้เป็นเครื่องมือที่สอดคล้องกับความต้องการและรูปแบบธุรกิจของ ธ.ก.ส. และบริบทภาคเกษตรไทย เพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่าง GIZ และ ธ.ก.ส. และเตรียมความพร้อมการรับมือกับความท้าทายในอนาคต”
ผอ.โครงการ AgriCRF กล่าวเพิ่มเติมว่า เครื่องมือ “ESG Risk Radar” มีการดำเนินการใน 2 ระดับ ได้แก่ ระดับนโยบาย และระดับปฏิบัติการ สำหรับระดับนโยบาย คณะทำงานของ GIZ โดยโครงการAgriCRF ทำงานร่วมกับคณะผู้บริหาร ธ.ก.ส. ในการวางแนวทาง และออกแบบพัฒนาเครื่องมือ ESG Risk Radar และให้คำแนะนำเพื่อนำร่องการประเมินความเสี่ยงให้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณาสินเชื่อในสำนักงานสาขาของธ.ก.ส.
จุดเด่นของเครื่องมือ ESG Risk Radar คือช่วยให้ธนาคารเห็นภาพรวมความเสี่ยง ESG จากเสียงสะท้อนที่ส่งผ่านมาจากลูกค้า ทำให้สามารถรับมือและบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยให้ธนาคารสามารถออกแบบและพัฒนาเครื่องมือทางการเงินรูปแบบใหม ๆ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของลูกค้าและทำให้ลูกค้าปรับตัวรับความเสี่ยงได้ดีขึ้น
ภายหลังการนำร่องการประเมินความเสี่ยง ESG พบว่า เจ้าหน้าที่พัฒนาลูกค้าของ ธ.ก.ส. จังหวัดเชียงราย ได้เริ่มนำแบบตรวจสอบความเสี่ยง ESG ไปทดลองใช้กับเกษตรกรนอกพื้นที่โครงการแล้ว อย่างไรก็ตาม ผลของการนำร่องพบว่า ธ.ก.ส. ยังจำเป็นต้องปรับปรุงเครื่องมือให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่และประเภทของลูกค้าธนาคาร ผ่านกระบวนการนำร่องในพื้นที่และกลุ่มลูกค้าเพิ่มเติม “ESG Risk Radar มิใช่เป็นแค่เพียงแบบตรวจสอบความเสี่ยง ESG แต่เป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่จะช่วยสนับสนุนพันธกิจของ ธ.ก.ส. ในการให้บริการแก่เกษตรกรไทย พร้อมทั้งส่งเสริมให้พอร์ตสินเชื่อมีความยั่งยืนและมีความพร้อมรับมือกับความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้ดียิ่งขึ้นในระยะยาว” นาย โทสท์กล่าว
นางจารุวรรณ สัตถากุล ผู้อำนวยการสำนักกิจการระหว่างประเทศ ธ.ก.ส. กล่าวเพิ่มเติมว่า “ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศเป็นส่วนสำคัญของความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล และมีความสำคัญสูงในวาระของธนาคารกลางทั่วโลก เพื่อรักษาเสถียรภาพทางการเงินอย่างต่อเนื่อง เครื่องมือ ESG Risk Radar เป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศสำหรับสถาบันการเงิน ช่วยในการดำเนินธุรกิจด้วยการบูรณาการการประเมินสภาพภูมิอากาศ ผลกระทบต่อความเสี่ยงในภาคเกษตรกรรมด้วยการบริหารความเสี่ยงและกระบวนการสินเชื่อ จากการดำเนินการดังกล่าว ธ.ก.ส. และ GIZ มีแผนการขยายผลการนำเครื่องมือ ESG Risk Radar ที่ใช้ในการประเมินความเสี่ยงก่อนการให้สินเชื่อภายใต้โครงการเพิ่มศักยภาพการปลูกข้าวที่เท่าทันต่อภูมิอากาศ (Strengthening Climate – Smart Rice Farming Project: Thai Rice GCF) เป็นมาตรการลดความเสี่ยงทั้งลูกค้าและ ธ.ก.ส. เพื่อเสริมสร้างการบริหารความเสี่ยงอย่างยั่งยืน” ■
บทความที่เกี่ยวข้อง
- ธ.ก.ส. จับมือ GIZ สร้างศักยภาพให้แก่เกษตรกรและลูกค้า ภายใต้ หลักสูตรฝึกอบรมทางการเงิน
- GIZ – ธ.ก.ส. เดินหน้าเสริมสร้างศักยภาพ เจ้าหน้าที่-เกษตรกรมากกว่า 3,800 คน ให้เข้าถึงความรู้-นวัตกรรมการเงินเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
- ธ.ก.ส. – GIZ ร่วมมือพัฒนาหลักสูตรการอบรมทักษะความรู้ทางการเงินเพื่อการปลูกข้าวที่เท่าทันต่อภูมิอากาศ
- ธ.ก.ส. – GIZ เดินหน้าความร่วมมือส่งเสริมเกษตรกรเข้าการจัดการเงินเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
- GIZ จับมือสมาชิกอาเซียน ขับเคลื่อนการประกันภัยพืชผลทางการเกษตรที่เท่าทันต่อภูมิอากาศสู่วิสัยทัศน์หลังปี พ.ศ.2568
- ธ.ก.ส. – GIZ กระชับความร่วมมือพัฒนาการเกษตรที่เท่าทันต่อภูมิอากาศในประเทศไทย
- ธ.ก.ส. – GIZ เดินหน้าพัฒนาขีดความสามารถบุคลากร-เกษตรกร เตรียมความพร้อมด้านการเงินเพื่อรับมือความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ
